នៅក្នុងយុគសម័យដែលបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (Artificial Intelligence – AI) កំពុងវិវត្តយ៉ាងលឿន និងអាចបំពេញការងារបច្ចេកទេស (Hard Skills) បានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះនោះ មនុស្សជាច្រើនក៏បានចោទសំណួរថា៖ «តើអ្វីជាតម្លៃមិនអាចជំនួសបានរបស់មនុស្ស?» ចម្លើយគឺស្ថិតនៅលើ «ជំនាញទន់ (Soft Skills)»។

បើទោះបីជា AI មានភាពឆ្លាតវៃកម្រិតណាក៏ដោយ ក៏វានៅតែខ្វះខាតនូវភាពជាមនុស្ស ដែលជាគុណសម្បត្តិមិនអាចជំនួសបាន។ ការពង្រឹងជំនាញទន់ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការរក្សាលំនឹង និងភាពលេចធ្លោនៅក្នុងទីផ្សារការងារនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ខាងក្រោមនេះ AMS សូមចែករំលែកវិធីសាស្ត្រសំខាន់ៗខ្លះៗក្នុងការពង្រឹងជំនាញទន់ ដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងយុគសម័យ AI៖

១. បង្កើនការគិតបែបវិភាគ និងការដោះស្រាយបញ្ហា (Critical Thinking & Problem Solving)

AI អាចផ្តល់ទិន្នន័យយ៉ាងលឿន ប៉ុន្តែវាមិនអាចវាយតម្លៃបរិបទ ឬភាពស្មុគស្មាញនៃបញ្ហារបស់មនុស្សបានស៊ីជម្រៅឡើយ។

• វិធីសាស្ត្រ: ចូរហាត់សួរសំណួរថា «ហេតុអ្វី?» ឱ្យបានច្រើន។ កុំជឿលើទិន្នន័យដែល AI ផ្តល់ឱ្យភ្លាមៗ ចូររៀនវិភាគ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងប្រើប្រាស់ការយល់ឃើញ (Judgment) ផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការសម្រេចចិត្ត។

២. ជំនាញទំនាក់ទំនង និងការសហការ (Communication & Collaboration)

ការធ្វើការជាមួយ AI គឺជារឿងមួយ ប៉ុន្តែការធ្វើការជាមួយមនុស្ស គឺជាសិល្បៈ។ ការយល់ចិត្ត និងការទំនាក់ទំនងដោយផ្អែកលើអារម្មណ៍ គឺជាចំណុចខ្លាំងរបស់មនុស្ស។

• វិធីសាស្ត្រ: ចូលរួមការងារក្រុមឱ្យបានច្រើន ហាត់ស្តាប់អ្នកដទៃដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងរៀនពីរបៀបបកស្រាយគំនិតស្មុគស្មាញឱ្យទៅជាភាសាសាមញ្ញដែលមនុស្សយល់បាន។

៣. ភាពវៃឆ្លាតខាងអារម្មណ៍ (Emotional Intelligence – EQ)

AI មិនមានអារម្មណ៍ មិនចេះអាណិតអាសូរ និងមិនយល់ពីកាយវិការ ឬទឹកមុខរបស់មនុស្សឡើយ។

• វិធីសាស្ត្រ: បណ្តុះការយល់ចិត្ត (Empathy) ដោយព្យាយាមដាក់ខ្លួនឯងក្នុងស្ថានភាពអ្នកដទៃ។ គ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ខ្លួនឯងនៅពេលជួបសម្ពាធ និងរៀនពីរបៀបកសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមិត្តរួមការងារ។

៤. ភាពច្នៃប្រឌិត និងការបង្កើតថ្មី (Creativity & Innovation)

AI អាចបង្កើតស្នាដៃដោយផ្អែកលើទិន្នន័យចាស់ៗ (Pattern Recognition) ប៉ុន្តែវាមិនអាចបង្កើតគំនិតថ្មីប្លែកខុសពីធម្មតា ដែលចេញពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សឡើយ។

• វិធីសាស្ត្រ: កុំខ្លាចក្នុងការសាកល្បងអ្វីដែលថ្មីៗ។ រៀនគូររូប សរសេររឿង ឬស្វែងរកចំណូលចិត្តថ្មីៗដែលទាមទារការប្រើប្រាស់ស្រមើស្រមៃ។

៥. ភាពបត់បែន និងការរៀនសូត្រឥតឈប់ឈរ (Adaptability & Lifelong Learning)

យុគសម័យ AI ទាមទារឱ្យយើងត្រូវតែសម្របខ្លួនទៅនឹងឧបករណ៍ថ្មីៗជានិច្ច។

• វិធីសាស្ត្រ: បណ្តុះផ្នត់គំនិតរីកចម្រើន (Growth Mindset)។ ចូរមើល AI ជាឧបករណ៍ជំនួយ ជាជាងទុកវាជាសត្រូវ ហើយរៀនរបៀបប្រើប្រាស់វាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។

សរុបមក AI នឹងមិនមកជំនួសកន្លែងមនុស្សឡើយ ប៉ុន្តែមនុស្សដែលចេះប្រើប្រាស់ AI នឹងជំនួសកន្លែងមនុស្សដែលមិនចេះប្រើប្រាស់វានៅក្នុងពេលខាងមុខ។ ការវិនិយោគលើការពង្រឹងជំនាញទន់ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យអ្នកលេចធ្លោក្នុងការងារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយឱ្យអ្នកក្លាយជាមនុស្សដែលមានសក្តានុពលពេញលេញនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថលនេះផងដែរ ៕