ការកសាងពលរដ្ឋឌីជីថល គន្លឹះឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យនៃសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលនៅកម្ពុជា

នៅក្នុងយុគសម័យនៃឧស្សាហកម្ម ៤.០ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ទាំងការសិក្សា ការធ្វើអាជីវកម្ម និងការបំពេញកិច្ចការងារ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ សម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ការឈានទៅសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលឆ្នាំ២០៣៥ ទាមទារឱ្យមានការប្រែក្លាយធនធានមនុស្សពី «អ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាធម្មតា» ឱ្យទៅជា «ពលរដ្ឋឌីជីថល» ដែលមានចំណេះដឹង និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។

អ្វីទៅជាពលរដ្ឋឌីជីថល?

ពលរដ្ឋឌីជីថល មិនមែនមានន័យត្រឹមតែចេះចុចទូរស័ព្ទដៃ ឬប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមនោះទេ, យោងតាមឯកសារសិក្សារបស់មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ៤.០ ពលរដ្ឋឌីជីថលគឺជាបុគ្គលដែលមានសមត្ថភាពពេញលេញក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីទំនាក់ទំនង ស្រាវជ្រាវ និងដោះស្រាយបញ្ហា ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាព។ ដូច្នេះដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋឌីជីថល ចាំបាច់ត្រូវមានចំណេះដឹង និងជំនាញទន់សំខាន់ៗដូចជា អក្ខរកម្មឌីជីថល និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដោយមានក្រមសីលធម៌ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋចេះវាយតម្លៃព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ, ការយល់ដឹងអំពីសុវត្ថិភាពតាមអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីការពារទិន្នន័យឯកជន និងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌ឌីជីថលក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គមអនឡាញ, ត្រូវមានសមត្ថភាពត្រិះរិះពិចារណា វិភាគទិន្នន័យ ឬព័ត៌មានមិនពិត ការឃោសនាបំភាន់ដោយចេតនា និងការក្លែងបន្លំជាដើម (រូបភាព វីដេអូ និងសំឡេងដែលបង្កើតឡើងដោយ AI), ហើយចុងក្រោយ ត្រូវចេះរក្សាតុល្យភាពរវាងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងសុខភាពផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត។

ការត្រៀមខ្លួនរបស់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការកសាងពលរដ្ឋឌីជីថល

យោងតាមក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២១-២០៣៥, ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណត្រឹមតែ ៣០% ប៉ុណ្ណោះ មានជំនាញឌីជីថលមូលដ្ឋាន ដែលជាសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវតាមអ៊ីនធឺណិត ការចែករំលែកព័ត៌មាន និងការទំនាក់ទំនង ខណៈនិស្សិតកម្ពុជាត្រឹមតែ ២៨% ប៉ុណ្ណោះប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រសម្រាប់ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា។ ដោយឡែកតាមការប៉ាន់ស្មានក្នុងឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានមូលធនមនុស្សដែលមានទេពកោសល្យឌីជីថលចំនួនប្រមាណ ៥ម៉ឺននាក់ តែកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិស័យ ICT ភាគច្រើនមានជំនាញកម្រិតមធ្យម និងមិនទាន់មានលក្ខណៈប្រមូលផ្តុំនៅឡើយ ដែលការណ៍នេះបានបង្ហាញថា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជានៅមានភាពយឺតយ៉ាវនៅឡើយ។

ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល និងបង្កើនការត្រៀមខ្លួនរបស់កម្ពុជា សំដៅបង្កើនការប្រកួតប្រជែងក្នុងតំបន់ រាជរដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធ បានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង និងជំនាញឌីជីថលដល់សាធារណជន សម្រាប់ទាំងវិស័យសាធារណៈ និងឯកជន ជាពិសេសការជ្រៀតចូលដល់កម្រិតសហគមន៍មូលដ្ឋានផងដែរ តាមរយៈការដាក់ចេញនូវ «យុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១» ដោយកំណត់យក «បច្ចេកវិទ្យា» ជាអាទិភាពមួយក្នុងចំណោមអាទិភាពគន្លឹះទាំងប្រាំគឺ៖ មនុស្ស ផ្លូវ ទឹក ភ្លើង និងបច្ចេកវិទ្យា។ បន្ថែមលើនេះ «ក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា ២០២១-២០៣៥» បានកំណត់ទិសដៅយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងការកសាងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល និងការបណ្តុះបណ្តាលពលរដ្ឋឌីជីថល។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្ម ដូចជា មូលនិធិ Dariu ដែលអនុវត្តដោយ Swisscontact ដោយផ្តោតលើការរួមបញ្ចូលអក្ខរកម្មឌីជីថលទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សារបស់សិស្សវិទ្យាល័យ និងសិស្សានុសិស្សអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) ដែលមានគោលបំណងកាត់បន្ថយគម្លាតឌីជីថល ដោយធានាថា សិស្សានុសិស្សត្រូវបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់តម្រូវការ នៃសម័យទំនើប ដែលជំរុញដោយបច្ចេកវិទ្យា។

ឧបសគ្គដែលរារាំងការទទួលយកឌីជីថល

បើទោះបីជាកម្ពុជាកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកការកសាងសេដ្ឋកិច្ច សង្គមឌីជីថល ស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ តែនៅមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនបានបន្តរារាំងល្បឿន នៃការអនុវត្តការងារនេះ។ បញ្ហាប្រឈមទាំងនោះមានដូចជា កម្រិតចំណេះដឹងឌីជីថលនៅមានកម្រិត ដោយប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថល ជាពិសេសទូរស័ព្ទដៃសម្រាប់តែការកម្សាន្ត និងប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមតែប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រជាជនដែលមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទាំងនោះសម្រាប់កិច្ចការដែលផ្តល់ផលិតភាពខ្ពស់ទៅតែមានកម្រិតទាបនៅឡើយ, តម្លៃឧបករណ៍ឆ្លាតវៃ (Smartphones/Laptops) ដែលមានគុណភាពអាចគាំទ្រកម្មវិធីទំនើបៗបាន នៅតែមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ប្រជាជនមានចំណូលទាប និងមធ្យម, ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងសេវាគ្របដណ្តប់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ សម្រាប់បណ្តាខេត្ត និងតំបន់ដាច់ស្រយាល ដោយសេវាអ៊ីនធឺណិតជួបប្រទះបញ្ហារអាក់រអួល និងមានល្បឿនយឺត, ហើយពិសេសទៅទៀតនោះ គឺរបាំងភាសា ដោយឧបករណ៍ និងកម្មវិធីឌីជីថលភាគច្រើនប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសជាគោល។

សន្និដ្ឋាន

ការកសាងពលរដ្ឋឌីជីថល គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ។ ប្រសិនបើពលរដ្ឋមានចំណេះដឹងឌីជីថលកាន់តែច្រើន នោះដំណើរការបរិវត្តកម្មឌីជីថលរបស់ប្រទេសកម្ពុជានឹងកាន់តែមានល្បឿនលឿន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសកម្ពុជា ក៏មិនខុសគ្នាពីប្រទេសដទៃទៀត បើទោះបីជានៅក្នុងដំណើរការអនុវត្តបានជួបប្រទះឧបសគ្គមួយចំនួនក៏ដោយ ក៏រាជរដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធនៅតែបន្តយកចិត្តទុកដាក់លើការជំរុញកសាងពលរដ្ឋឌីជីថល តាមរយៈការបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយ ផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត និងគំនិតផ្តួចផ្តើមជាច្រើនដែលបានដាក់ចេញ និងព្យាយាមស្វែងរកដំណោះស្រាយបន្ថែមដើម្បីជំរុញការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឌីជីថលដល់សាធារណជន សំដៅកាត់បន្ថយគម្លាតឌីជីថល និងជំរុញឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបក្លាយជាពលរដ្ឋឌីជីថល៕

ប្រភព ៖ ឯកសារសិក្សាមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ៤.០

លោក សេក សត្យា | Mr. Sek Sathya

លោក សេក សត្យា មានបទពិសោធន៍ធ្វើការលើវិស័យសារព័ត៌មានរយៈ ពេលជាង ១០ឆ្នាំ និងជាផលិតករកម្មវិធីព័ត៌មានទូរទស្សន៍ ។