យើងភាគច្រើនដឹងហើយថា សារធាតុសរសៃ (Fiber) គឺជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាតដែលអាចជួយដល់ការទល់លាមក ការគ្រប់គ្រងទម្ងន់ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ ជំងឺបេះដូង និងជំងឺមហារីកមួយចំនួន។ វាមានផ្ទុកនៅក្នុងផ្លែឈើ បន្លែ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ គ្រាប់សណ្តែក និងគ្រាប់រុក្ខជាតិផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែ ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗបានបង្ហាញថា ជីវជាតិមួយនេះក៏ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់ «ខួរក្បាល» ផងដែរ។
១. ទំនាក់ទំនងរវាងពោះវៀន និងខួរក្បាល
ឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន នៃសារធាតុសរសៃទៅលើខួរក្បាល គឺបណ្តាលមកពី «ទំនាក់ទំនងរវាងពោះវៀន និងខួរក្បាល» (Gut-Brain Connection)។ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងខួរក្បាលមានការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងជះឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមកតាមរយៈសារធាតុបញ្ជូនសរសៃប្រសាទ (Neurotransmitters)។ នៅក្នុងពោះវៀនរបស់យើងមានបាក់តេរីល្អៗជាច្រើន ដែលពួកវាលូតលាស់ទៅតាមអាហារដែលយើងញ៉ាំ។ ការញ៉ាំអាហារដែលមានសារធាតុសរសៃខ្ពស់ ជួយឱ្យបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនមានសុខភាពល្អ និងជួយផ្លាស់ប្តូរមុខងារខួរក្បាលឱ្យកាន់តែប្រសើរ ព្រមទាំងអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺវង្វេង (Dementia) ទៀតផង។
២. តើសារធាតុសរសៃជួយការពារខួរក្បាលរបស់អ្នកយ៉ាងដូចម្តេច?
កាត់បន្ថយការរលាកក្នុងខួរក្បាល ៖ នៅពេលដែលបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនបំបែកសារធាតុសរសៃ ពួកវាបង្កើតបានជា «អាស៊ីតខ្លាញ់ខ្សែខ្លី»។ អាស៊ីតមួយប្រភេទឈ្មោះថា ប៊ុយទីរ៉ាត (Butyrate) មានសមត្ថភាពប្រឆាំងនឹងការរលាក ដែលជួយដល់ការចងចាំ និងការគិត ព្រោះជំងឺខួរក្បាលភាគច្រើន (ដូចជា ជំងឺវង្វេងអាល់ហ្សៃមឺរ ឬជំងឺញ័រផាកឃីនសិន) គឺបណ្តាលមកពីការរលាកក្នុងខួរក្បាលនេះឯង។
បញ្ចុះសម្ពាធឈាម ៖ អាស៊ីតខ្លាញ់ខ្សែខ្លីទាំងនេះក៏ជួយសម្រួលដល់សម្ពាធឈាមផងដែរ។ មនុស្សដែលមានសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ងាយនឹងប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចុះការចងចាំ និងជំងឺវង្វេង។
បង្កើនភាពស៊ាំនឹងអាំងស៊ុយលីន ៖ របបអាហារដែលមានសារធាតុសរសៃខ្ពស់ ជួយពន្យារការស្រូបយកជាតិស្ករពីពោះវៀន ដែលជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមមានហានិភ័យកើតជំងឺវង្វេងខ្ពស់ជាងអ្នកធម្មតារហូតដល់ ៥៩%។
ការពារសរសៃឈាមខួរក្បាល ៖ សារធាតុសរសៃជួយគាំទ្រដល់សុខភាពសរសៃឈាម ជួយកាត់បន្ថយការខូចខាតសរសៃឈាមដែលអាចនាំឱ្យមានបញ្ហាខួរក្បាល ឬជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke)។
វិធីសាស្ត្រងាយៗ ៣ យ៉ាង ដើម្បីបង្កើនសារធាតុសរសៃក្នុងរបបអាហារ
បន្ថែមគ្រឿងផ្សំក្នុងញាំ ឬសាឡាដ ៖ រាល់ពេលញ៉ាំសាឡាដ ឬបន្លែចំហុយ គួររោយបន្ថែមនូវគ្រាប់សណ្តែកដី ឬសណ្តែកសៀង។
ជ្រើសរើសអាហារសម្រន់ដែលមានសារធាតុសរសៃ ៖ ញ៉ាំផ្លែឈើស្រស់បន្ថែមពីកន្លះទៅមួយចានចង្កឹះ ជំនួសឱ្យនំផ្អែមៗ។ ជម្រើសល្អៗមានដូចជា បន្លែស្រស់ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងផ្លែឈើក្រៀម។
ប្រើប្រាស់សារធាតុជំនួយ (Fiber Boosters)៖ បន្ថែមគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ទៅក្នុងទឹកក្រឡុក (Smoothies) យ៉ាអួ ឬបបរស្រូវសាលី។
ចំណាំ៖ គួរបង្កើនការញ៉ាំសារធាតុសរសៃបន្តិចម្តងៗ (ប្រហែល ៥ក្រាម រាល់ ៣ ទៅ ៥ថ្ងៃម្តង) ដើម្បីជៀសវាងការហើមពោះ ឬឈឺពោះ ព្រមទាំងត្រូវញ៉ាំទឹកឱ្យបានច្រើន៕