The Eyes of the AOT Are Human Eyes, Not Pineapple Eyes

នៅក្នុងបរិបទនៃជម្លោះព្រំដែន ឬការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ កត្តាសំខាន់បំផុតមួយគឺ «ការពិត»។ ប៉ុន្តែការពិតមិនអាចកើតចេញពីការចោទប្រកាន់តែម្ខាង ឬពីការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតែភាគីណាមួយបានទេ។ ការពិតត្រូវការភ្នែកដែលមើលឃើញដោយផ្ទាល់ ត្រចៀកដែលស្តាប់ដោយផ្ទាល់ និងវិជ្ជាជីវៈដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលការចុះសង្កេតការណ៍របស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) នៅតំបន់ច្រកអានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ មានសារៈសំខាន់លើសពីការចុះទស្សនកិច្ចធម្មតា។

ភ្នែករបស់ AOT មិនមែនជាភ្នែកម្នាស់ដែលគ្រាន់តែមានច្រើនហើយមើលមិនឃើញសេចក្តីពិតនោះទេ។ ភ្នែករបស់ AOT គឺជាភ្នែករបស់មនុស្ស ដែលមានសមត្ថភាពសង្កេត ផ្ទៀងផ្ទាត់ វាយតម្លៃ និងរាយការណ៍ទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិដោយផ្អែកលើអង្គហេតុជាក់ស្តែង។ វត្តមានរបស់ពួកគេនៅលើទីតាំងដែលកម្ពុជាអះអាងថាជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន និងដែលមានការចោទប្រកាន់ថាត្រូវបានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ មិនមែនជាសកម្មភាពនយោបាយទេ ប៉ុន្តែជាយន្តការដើម្បីឱ្យការពិតមានសាក្សី។

ជាការពិត ក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ សាក្សីគឺជាអំណាច

ប្រទេសណាក៏ដោយអាចនិយាយថាខ្លួនត្រូវ ឬភាគីម្ខាងទៀតខុស ប៉ុន្តែពេលដែលអង្គការតំបន់ អង្គការអន្តរជាតិ ឬតំណាងការទូតបរទេសបានទៅដល់ទីតាំងផ្ទាល់ ការនិយាយនោះនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការផ្ទៀងផ្ទាត់។ ដូច្នេះហើយ ការចូលរួមរបស់ AOT និងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់កងអនុពន្ធ័យោធាបរទេស រួមទាំងស្ថានទូតអង់គ្លេស គឺជាការបង្ហាញថាបញ្ហាព្រំដែនមិនអាចដោះ
ស្រាយដោយការបង្កើតរឿងនិទាននយោបាយបានទេ តែត្រូវដោះស្រាយដោយអង្គហេតុ និងច្បាប់។

ការលើកឡើងរបស់ស្ថានទូតអង់គ្លេសថា ខ្លួនកំពុងតាមដានយ៉ាងជាប់លាប់នូវស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែន និងបានចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗអំពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង គឺជាសារមួយមានន័យជ្រាលជ្រៅ។ វាបង្ហាញថា សហគមន៍អន្តរជាតិមិនចង់សម្រេចការវាយតម្លៃដោយផ្អែកលើការផ្សព្វផ្សាយ ឬការឃោសនាណាមួយទេ ប៉ុន្តែចង់ឃើញដោយផ្ទាល់ភ្នែករបស់ខ្លួន និងស្តាប់ដោយផ្ទាល់ត្រចៀករបស់ខ្លួន។

ចំណុចនេះនាំយើងទៅកាន់មេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយ
ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសជាច្រើនទៀតនៅអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក បានកើតចេញពីបរិបទអាណា
និគមនិយម។ បារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស បានបន្សល់ទុកមរតកជាច្រើន ក្នុងចំណោមមរតកទាំងនោះ មានពីរដែលមានសារៈសំខាន់បំផុត គឺ «ព្រំដែន» និង «ឯកសារផ្លូវច្បាប់»។

ព្រំដែនសម័យទំនើបរបស់ប្រទេសជាច្រើន មិនបានកើតឡើងដោយការស្មាន ឬការរៀបរាប់តាមមាត់ទេ វាត្រូវបានកំណត់តាមផែនទី កំណត់ហេតុ បណ្ណសារ អនុសញ្ញា និងពិធីសារដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងសម័យអាណានិគម។ ឯកសារទាំងនោះសព្វថ្ងៃបានក្លាយជាភស្តុតាងចម្បងក្នុងការដោះស្រាយវិវាទព្រំដែននៅតុលាការអន្តរជាតិ ឬតាមរយៈយន្តការចរចាទ្វេភាគី។

ហេតុនេះហើយ ទោះបីជាប្រជាជនជាច្រើននៅលើពិភពលោកបានរងទុក្ខពីអាណានិគមក៏ដោយ ក៏មិនអាចបដិសេធបានថា មរតកឯកសាររដ្ឋបាល ផែនទី និងកំណត់ត្រាផ្លូវច្បាប់ដែលបារាំង និងអង់គ្លេសបានបន្សល់ទុក បានក្លាយជាគ្រឹះសម្រាប់ការកំណត់អត្តសញ្ញាណទឹកដីរបស់រដ្ឋសម័យទំនើប។ នៅក្នុងសំណុំរឿងជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក ភាគីដែលឈ្នះមិនមែនដោយសារកម្លាំង
យោធាទេ ប៉ុន្តែដោយសារភស្តុតាងឯកសារដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។

ក្នុងន័យនេះ ការចុះសង្កេតការណ៍របស់ AOT និងការចូលរួមរបស់អ្នកការទូតបរទេស គឺជាការបន្តនៃប្រពៃណីអន្តរជាតិមួយ ដែលផ្តល់តម្លៃដល់ភស្តុតាងជាងអារម្មណ៍ ផ្តល់តម្លៃដល់ឯកសារជាងការអះអាង និងផ្តល់តម្លៃដល់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាងការឃោសនា។ ពួកគេកំពុងមើលឃើញអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅលើដីពិត ហើយប្រៀបធៀបវាជាមួយនឹងអ្វីដែលមាននៅក្នុងផែនទី កិច្ចព្រមព្
រៀង និងឯកសារផ្លូវច្បាប់។

ដូច្នេះ ការទាមទារឱ្យគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ចាប់ផ្តើមការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាឱ្យបានឆាប់ គឺមិនមែនជាការស្វែងរកការប្រឈមមុខគ្នាទេ ប៉ុន្តែជាការវិលត្រឡប់ទៅរកគោលការណ៍គ្រឹះនៃច្បាប់អន្តរជាតិ៖ ព្រំដែនត្រូវកំណត់ដោយឯកសារ ភស្តុតាង និងកិច្ចព្រមព្រៀង មិនមែនដោយកម្លាំង ឬការបង្កើតអង្គហេតុថ្មីនៅលើដីនោះឡើយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញជាច្រើនលើកថា ភ្នែករបស់ពិភពលោកអាចយឺត ប៉ុន្តែមិនមែនខ្វាក់នោះឡើយ ភ្នែករបស់ AOT ក៏ដូចជាភ្នែករបស់អ្នកការទូត និងអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិ គឺជាភ្នែករបស់មនុស្សដែលមើលឃើញអង្គហេតុ និងស្វែងរកការពិត ពួកគេមិនមែនជាភ្នែកម្នាស់ដែលគ្រាន់តែមានច្រើនតែគ្មានការយល់ដឹងនោះឡើយ។

ពេលការពិតត្រូវបានឃើញដោយភ្នែកជាច្រើន ពេលឯកសារត្រូវបានអានដោយអ្នកជំនាញជាច្រើន និងពេលច្បាប់ត្រូវបានយកមកធ្វើជាមូលដ្ឋាន នោះសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌នឹងមានឱកាសឈ្នះលើការបកស្រាយខុសៗ និងការប្រើប្រាស់កម្លាំង។ នេះជាមេរៀនដែលអាស៊ាន សហគមន៍អន្តរជាតិ និងមរតកឯកសារពីសម័យអាណានិគម កំពុងរំឭកយើងជាថ្មីថា៖ ការពិតត្រូវការភ្នែកមនុស្សដើម្បីមើលឃើញ និងត្រូវការច្បាប់ដើម្បីការពារ៕​ ដោយ៖លោកតា